Wybór zestawu do rozgrywek turniejowych
Odpowiedź na to pytanie wydaje się dość banalna, choć warto ją uzasadnić. Najlepiej wybrać szachownicę i zestaw figur w rozmiarze turniejowym. Dla niezorientowanych to figury o wielkości 5 oraz szachownica o numerze 5 (wymiar pola to zwykle 48–50 mm). To są rozmiary desek i bierek najczęściej spotykane na turniejach.
Czy nie trenujemy szachów również po to, aby kiedyś zagrać w turnieju na żywo? Jeśli tak, to najlepiej zbliżyć swoje warunki nauki i treningu do warunków turniejowych. Innymi słowy — trenuj i ucz się sprzętem, którym będziesz grać w przyszłości.
Z doświadczenia mogę powiedzieć, że mniejsze zestawy po prostu nie są poręczne. Wszystko wydaje się mniejsze, nie zawsze mamy tak dobry ogląd sytuacji na szachownicy. Mniejszymi bierkami trudniej się manipuluje, są lżejsze i bardziej wywrotne. Podczas analizy partii nieporęczne figury mogą znacząco utrudnić pracę nad usprawnieniem własnej gry.
Z kolei duże figury i deska — np. nr 6 dla bierek i nr 6 dla figur są już znacznie większe. Ta wielkość spotykana jest na niewielu turniejach, ponieważ większość klubów wyposażona jest w szachownice nr 5 i bierki nr 5. A to właśnie kluby szachowe w przytłaczającej większości organizują turnieje szachowe.
Dobór bierek do rozmiaru szachownicy
Warto również pamiętać, że jeśli kupujemy osobno bierki i osobno szachownicę, to należy sprawdzić wymiary pól i wielkość bierek (wielkość podstawy poszczególnych bierek), aby do siebie pasowały. Przykładowo, bierka o podstawie 40 mm (np. król) w praktyce ledwo mieści się na desce nr 5. Figura zajmuje prawie całe pole, robi się ścisk i nie wygląda to dobrze, figurami gorzej się manewruje. Prawidłowy stosunek wielkości figury do pola pozwala na swobodne przesuwanie bierek i zmniejsza ryzyko przypadkowego ich strącenia.
Materiały wykonania dla graczy turniejowych
Jeśli planujemy głównie trenować w domu i grać w turniejach warto postawić na deskę intarsjowaną (pokrytą okleiną z naturalnego drewna) i bierki drewniane. Mogą być te najtańsze. Trzeba tylko zwrócić uwagę, że tanie szachy drewniane są zwykle wykonane z lekkiego drewna i dość łatwo się wywracają. Bierki wykonane z drewna gęstszego, a przez to cięższego, są bardziej stabilne. Zwłaszcza jeśli jeszcze dodatkowo dociążone.
Zestawy do gry okazjonalnej
Jeśli chcemy mieć zestaw szachów, który posłuży nam od czasu do czasu na rodzinnej imprezie czy spotkaniu z przyjaciółmi, możemy wybrać szachownicę tekturową składaną i plastikowe bierki. Nie są tak „szlachetne” jak deska drewniana, co nie oznacza, że nie spełnią swojej funkcji. Tu decydująca jest kwestia częstotliwości korzystania. Tekturowe szachownice po prostu szybciej się zużywają — karton ulega wytarciu, załamaniu, a nadrukowane pola mogą blaknąć.
Tekstura powierzchni a tempo rozgrywki
Warto zwrócić uwagę, że przy okazjonalnej grze mniej doceniamy właściwości ergonomiczne sprzętu. Jeśli jednak planujemy częstsze sesje, nawet w gronie rodzinnym, sprawdzi się lekko chropowata powierzchnia bierek (matowa), która zapewnia pewny chwyt i ogranicza poślizg dłoni podczas szybkich ruchów w partii blitz.
Deska składana jako futerał dla bierek
Miałem taki zestaw. W zasadzie to był mój pierwszy zestaw szachów turniejowych, jaki kupiłem. Służył mi świetnie do treningu i nauki szachów. Kupiłem go, bo nie miałem miejsca na trzymanie rozłożonej deski i bierek. Po każdym użyciu bierki lądowały w futerale, deskę składałem i już. Teraz kiedy mam więcej miejsca i mogę trzymać deskę z bierkami cały czas rozłożone, to nie wróciłbym do deski składanej. Cała deska jest dla mnie wygodniejsza — eliminuje zagłębienie w środku i zapewnia równą płaszczyznę, co ma znaczenie podczas precyzyjnych ustawień problemów taktycznych.
Zalety i wady futerałów składanych
- Zalety: oszczędność przestrzeni, łatwość transportu, wszystko w jednym miejscu
- Wady: widoczna linia zgięcia, mniejsza stabilność deski, możliwe wgniecenia kartonu
Zestawy premium z litego drewna
Jeśli budżet nam na to pozwala i mamy na to ochotę, możemy zakupić deskę drewnianą — z litego drewna. Możemy również zakupić bierki wykonane z twardego drewna, takiego jak akacja czy bukszpan. Są to zwykle bierki importowane, a niektóre figury są ręcznie rzeźbione. Za paręset złotych można zakupić wspaniałą deskę i za paręset złotych bierki, które posłużą nam przez wiele lat. Wyglądają przepięknie i dają ogromną przyjemność gdy nimi gramy czy trenujemy.
Dlaczego twardziel drzewny ma znaczenie
Bierki z akacji lub bukszpanu charakteryzują się wysoką gęstością, co przekłada się na niski środek ciężkości i odporność na przewrócenie. Ponadto twarde drewno nie wgniata się pod wpływem drobnych uderzeń, dzięki czemu figury zachowują idealny kształt przez dekady intensywnego użytkowania. Szlachetne gatunki drewna wymagają jednak minimalnej konserwacji — co kilka lat można je przetrzeć specjalnym olejem mineralnym, który odświeża wygląd i chroni przed wysuszeniem.
Czy kosztowne deska i bierki pomogą nam w lepszej grze?
Zdecydowanie nie. To my wykonujemy każdy ruch przy szachownicy. To jakimi bierkami i na jakiej desce gramy nie ma znaczenia dla przebiegu partii i tego, jakim skończy się wynikiem. Po prostu te bierki i deska mogą nam sprawić dodatkową przyjemność. Ale nie trzeba wydawać fortuny na sprzęt, aby doskonalić się w królewskiej grze. Zestaw: tekturowa szachownica nr 5 i zestaw drewnianych bierek turniejowych nr 5 możemy zorganizować sobie w kwocie poniżej 150 PLN. Znacznie bardziej opłacalne jest przekierowanie budżetu na lekcje z trenerem lub zakup dobrych książek szachowych niż inwestowanie w dekoracyjny sprzęt, który nie wpłynie na poziom naszej gry.
